Marktomvang
Toerisme draagt voor ruim 4 procent bij aan het bnp. Ongeveer 3,5 procent van de beroepsbevolking is werkzaam in de sector. De Bulgaarse toeristenmarkt zal naar verwachting tot 2012 een jaarlijkse groei laten zien van 6 procent.
In 2008 hebben 5,7 miljoen buitenlandse toeristen een bezoek aan Bulgarije gebracht. Dit is een stijging van 10,4 procent ten opzichte van het jaar daarvoor. De omzetten in de sector groeiden in dat jaar met 11,5 procent.
De meest populaire vakantiebestemmingen zijn de hoofdstad Sofia en de Zwarte Zeeregio, vanwege de goedkope strandvakanties. In de winter is Bulgarije wintersport populair. Het bergachtige landschap leent zich ook goed voor wandelvakanties. Tenslotte is Bulgarije rijk aan warmwaterspa’s.
Een van de grootste spelers op de markt is het Bulgaarse Albena. Albena is eigenaar van onder andere 43 hotels, 100 cateringfaciliteiten, twee reisbureaus, een autoverhuurverhuurbedrijf en een kuuroord.

Marktontwikkeling
De komst van low-cost-vliegmaatschappijen die vliegen op de grootste steden van Bulgarije maakt een bezoek aan het land voor buitenlandse toeristen financieel aantrekkelijk.
Wel viel in de eerste twee maanden van 2009 het aantal toeristen met 6,5 procent terug ten opzichte van dezelfde periode in 2008. De belangrijkste oorzaak hiervoor is waarschijnlijk de wereldwijde crisis. In 2010 zullen naar verwachting 7,7 miljoen buitenlandse toeristen voor een vakantie naar Bulgarije reizen. Dit zijn 2 miljoen bezoekers meer dan in 2008.
De laatste jaren heeft de ontwikkeling van hotelfaciliteiten een grote vlucht gemaakt, maar er is nog ruimte voor verbetering.
Een van de grootste obstakels bij de ontwikkeling van de toeristische sector in Bulgarije is het gebrek aan adequate nationale coördinatie en internationale marketing. Daarnaast ondervindt Bulgarije veel concurrentie van landen als Turkije, Griekenland en Kroatië. Deze landen bieden ongeveer eenzelfde product voor een vergelijkbare prijs aan, en zijn ook al veel beter bekend bij het grote publiek. Bovendien is de toeristische sector daar meer gestructureerd, en de infrastructuur in een betere staat.
Voor het aantrekken van meer toeristen is een imagoverbetering van Bulgarije in het buitenland dan ook van essentieel belang.

Kansen per subsector
De Bulgaarse Zwarte Zeekust trekt elk jaar meer toeristen. Het bedrijfsleven is op de ontwikkeling ingesprongen door een groot aantal hotels en resorts uit de grond te stampen, met het gevolg dat het aanbod van accommodaties de vraag overstijgt. Desondanks blijven de prijzen aan de kust hoog. Wil Bulgarije zijn positie als zonbestemming vasthouden, dan zal er flink geïnvesteerd moeten worden in de kwaliteit van de faciliteiten en service. De huidige wereldwijde economische situatie brengt met zich mee dat consumenten bezuinigen op luxeartikelen, waaronder vakanties. Bulgarije merkt dit in een terugval van het aantal buitenlandse toeristen. Ook voor de zomerperiode wordt een terugval verwacht. Op het gebied van cultuurvakanties blijft het aantal toeristen wel min of meer op peil.
Kansen voor Nederlandse bedrijven liggen voornamelijk in de diversificatie van het productaanbod (sport, entertainment en wellness) en de verhoging van de kwaliteit (modernisering) van de accommodaties. Daarnaast is het van belang het management en overig hotelpersoneel goed te trainen en het toeristenseizoen te verlengen. Het toerisme concentreert zich nu nog op juli en augustus.

Kuuroorden en wellness.
Bulgarije beschikt over zo'n 1.600 mineraalwaterbronnen en 102 officiële spabronnen en modderbaden. Tot voor kort werd hiervan vooral door de oudere generatie Bulgaren gebruik gemaakt. Sinds enkele jaren begint ook een jonger publiek zich ertoe aangetrokken te voelen, en worden kuuroorden steeds populairder.
In 2007 was het aandeel van spatoerisme 6 procent van het totale binnenlandse toerisme en 2 procent van het buitenlandse toerisme. Vooral bezoekers uit Griekenland, Rusland, Groot-Brittannië en Duitsland tonen grote interesse in de Bulgaarse kuuroorden. Om te voorkomen dat dezelfde fout wordt gemaakt als bij de ontwikkeling van de toeristische sector bij de Zwarte Zee en in de skigebieden (het te snel uit de grond stampen van veel hotels, waardoor de natuurlijke schoonheid van het gebied is aangetast) heeft de overheid een langetermijnvisie geformuleerd. Verwacht wordt dat het gezondheids- en wellnesstoerisme tussen 2007 en 2012 zal toenemen met maar liefst 65 procent. In de afgelopen vijf jaar is deze sector al met bijna 62 procent gegroeid.

Binnenlands toerisme
In het laatste kwartaal van 2009 gingen ruim 3,63 miljoen Bulgaren op vakantie. De overgrote meerderheid (3,43 miljoen toeristen) deed dat in eigen land. De snelst groeiende binnenlandse bestemming is de stad Dobrich. Voor veel Bulgaren is de zomer niet compleet zonder een week vakantie aan de Zwarte Zee. Tot voor kort was dat de enige vakantie die men zich kon veroorloven, maar tegenwoordig komt daar door de verhoging van de levensstandaard verandering in. Steeds meer Bulgaren maken meermalen per jaar een korte trip. Men verwacht dat deze trend zich verder zal voortzetten. In 2007 nam het aantal binnenlandse vakanties en vakantie-uitjes toe met 11 procent.

Alternatief toerisme
In het alternatieve toerisme ligt de nadruk op kleinschaligheid, het respecteren van nationale tradities en het verkennen van de lokale cultuur, zonder daarbij de natuurlijke omgeving aan te tasten. Bulgarije is hiervoor een goede bestemming. Grote delen van het land zijn nog onaangetast door het massatoerisme. Het land kenmerkt zich door een grote landschappelijke verscheidenheid. Hierdoor is het bijzonder geschikt voor de vakantieganger die zowel een mooi, afwisselend landschap evenals authentieke plattelandsdorpjes met levende oude tradities wil bezoeken. Behalve een aantal private initiatieven staat deze subsector echter nog in de kinderschoenen. De overheid lijkt weinig interesse te hebben voor dit toerisme. Wel zet de Bulgarian Association for Alternative Tourism (BAAT) zich in voor promotie van het alternatieve toerisme.

Meer informatie:

• Bulgarian State Tourism Agency
  8 Triaditza. Str, 1000 Sofia
  Telefoon: +359 2 926 3127
  
  

Import
Buitenlandse toeristen komen voor het overgrote deel uit de buurlanden. Opmerkelijk is de daling van het aantal bezoekers uit Servië en Turkije. Het aantal toeristen uit EU-lidstaten laat in april 2009 wel een groei zien ten opzichte van april 2008.

Aankomsten van buitenlandse bezoekers in Bulgarije naar bezoekdoel en land van herkomst in april 2009

Bron: National Statistic Institute

Overheidsprogramma’s
Bulgarije is rijk aan historische steden en bezienswaardigheden waaronder veel ruïnes, maar deze zijn de afgelopen decennia niet goed bewaard voor de toekomst. De EU heeft fondsen beschikbaar om deze verwaarloosde plaatsen op te knappen.
In maart 2009 heeft de overheid haar nationale toerismestrategie voor de periode 2009-2013 gelanceerd. De strategie heeft als doel Bulgarije als toeristische bestemming op de kaart te zetten en de sector in 2013 een omzet te laten genereren van 6 miljard euro. Om deze doelstellingen te bereiken heeft de Bulgaarse overheid 250 miljoen euro beschikbaar gesteld. Een van de prioriteiten in deze ‘Strategy for sustainable development of tourism’ is de ontwikkeling van golfbanen, waarvan er zo'n dertig aangelegd moeten worden.
Vanuit de EU is via de structuurfondsen geld beschikbaar voor de toeristische sector. Voor de ontwikkeling van toeristische attracties en de daaraan gerelateerde infrastructuur is via het Programma Regionale Ontwikkeling tot 2013 ongeveer 180 miljoen euro beschikbaar. Het meeste geld is bestemd voor de verbetering van de toegang tot gebieden met een potentieel voor toerisme, en niet zozeer voor het ontwikkelen van toeristische faciliteiten zelf.
De overheid hecht vooral belang aan de promotie en ontwikkeling van het massatoerisme. De beschikbare fondsen worden daardoor voornamelijk voor dit doel aangewend.
De overheidsorganisatie het Bulgarian State Tourism Agency beschikt over de meeste middelen. Op regionaal niveau bestaan er wel overheidsorganen, maar die missen de financiële middelen om ook daadwerkelijk iets te bewerkstelligen. Tenslotte zijn er nog kleinere organisaties, zoals de Bulgarian Association for Rural and Ecological Tourism (BARET), maar deze hebben de beschikking over zeer beperkte budgetten.

Organisaties

• Bulgarian Tourist Chamber: www.btch.org
• Bulgarian Association of Travel Agents (BATA): www.batabg.org
• National Tourist Board: www.mi.goverment.bg

• Bulgarian Hotel and Restaurant Association (BHRA) www.bhra-bg.org
• Bulgarian Association for Alternative Tourism (BAAT) www.baatbg.org
• Bulgarian Association for Rural and Ecological Tourism (BARET) www.en.baret-bg.org
• Nationale parken: www.bulgariannationalparks.org
• Bulgarian Golf Association: www.golfbg.com